Pular para o conteúdo

Para o termo exato, use aspas. Ex.: “44 anos”

Por: Carmen Tavares

Inteligência Artificial: Inovação com Consciência Energética e Ambiental

<p dir="ltr" style="line-height:1.1781818181818182;text-align: justify;margin-top:0pt;margin-bottom:0pt;"><span id="docs-internal-guid-1d7f724d-7fff-88fb-5db9-e23b0b555f8c"><span style="font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: rgb(0, 0, 0); background-color: transparent; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; vertical-align: baseline; white-space-collapse: preserve;">As institui&ccedil;&otilde;es de ensino superior t&ecirc;m desempenhado papel estrat&eacute;gico nas grandes transforma&ccedil;&otilde;es da sociedade: formam profissionais, produzem conhecimento e influenciam pol&iacute;ticas p&uacute;blicas e pr&aacute;ticas empresariais. Hoje, com a ascens&atilde;o da Intelig&ecirc;ncia Artificial (IA), as universidades enfrentam uma nova responsabilidade &mdash; n&atilde;o apenas no desenvolvimento e aplica&ccedil;&atilde;o da tecnologia, mas tamb&eacute;m na an&aacute;lise cr&iacute;tica de seus efeitos colaterais, muitas vezes invis&iacute;veis aos olhos do p&uacute;blico e negligenciados nos discursos de inova&ccedil;&atilde;o.</span></span></p>

<p dir="ltr" style="line-height:1.1781818181818182;text-align: justify;margin-top:0pt;margin-bottom:0pt;">&nbsp;</p>

<p dir="ltr" style="line-height:1.1781818181818182;text-align: justify;margin-top:0pt;margin-bottom:0pt;"><span id="docs-internal-guid-1d7f724d-7fff-88fb-5db9-e23b0b555f8c"><span style="font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: rgb(0, 0, 0); background-color: transparent; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; vertical-align: baseline; white-space-collapse: preserve;">A IA, frequentemente associada a ganhos de produtividade, avan&ccedil;os na medicina, personaliza&ccedil;&atilde;o do ensino e automa&ccedil;&atilde;o de processos, carrega consigo um custo que vai al&eacute;m da infraestrutura tecnol&oacute;gica. Trata-se de um custo energ&eacute;tico e ambiental que precisa ser urgentemente compreendido, debatido e incorporado &agrave; forma&ccedil;&atilde;o acad&ecirc;mica, &agrave; pesquisa e &agrave;s pol&iacute;ticas institucionais.</span></span></p>

<p dir="ltr" style="line-height:1.1781818181818182;text-align: justify;margin-top:0pt;margin-bottom:0pt;"><span id="docs-internal-guid-1d7f724d-7fff-88fb-5db9-e23b0b555f8c"><span style="font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: rgb(0, 0, 0); background-color: transparent; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; vertical-align: baseline; white-space-collapse: preserve;">&nbsp;</span></span></p>

<p dir="ltr" style="line-height:1.1781818181818182;text-align: justify;margin-top:0pt;margin-bottom:0pt;"><span id="docs-internal-guid-1d7f724d-7fff-88fb-5db9-e23b0b555f8c"><span style="font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: rgb(0, 0, 0); background-color: transparent; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; vertical-align: baseline; white-space-collapse: preserve;">A Face Oculta da Intelig&ecirc;ncia Artificial</span></span></p>

<p dir="ltr" style="line-height:1.1781818181818182;text-align: justify;margin-top:0pt;margin-bottom:0pt;"><span id="docs-internal-guid-1d7f724d-7fff-88fb-5db9-e23b0b555f8c"><span style="font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: rgb(0, 0, 0); background-color: transparent; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; vertical-align: baseline; white-space-collapse: preserve;">Estudos recentes indicam que a gera&ccedil;&atilde;o de uma &uacute;nica imagem por meio de IA pode consumir energia suficiente para alimentar centenas de l&acirc;mpadas por uma hora. Um texto gerado automaticamente, aparentemente inofensivo, tamb&eacute;m demanda um volume expressivo de processamento de dados, que por sua vez exige energia el&eacute;trica e sistemas de refrigera&ccedil;&atilde;o potentes. Esses dados, muitas vezes tratados como meras curiosidades t&eacute;cnicas, revelam uma realidade concreta: a IA &eacute; uma tecnologia de alto consumo energ&eacute;tico e com impacto ambiental direto.</span></span></p>

<p>&nbsp;</p>

<p dir="ltr" style="line-height:1.1781818181818182;text-align: justify;margin-top:0pt;margin-bottom:0pt;"><span id="docs-internal-guid-1d7f724d-7fff-88fb-5db9-e23b0b555f8c"><span style="font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: rgb(0, 0, 0); background-color: transparent; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; vertical-align: baseline; white-space-collapse: preserve;">Se pensarmos em milh&otilde;es de usu&aacute;rios solicitando tarefas simples, como resumos, imagens ou tradu&ccedil;&otilde;es autom&aacute;ticas, os n&uacute;meros se tornam assustadores. Imagine, por exemplo, toda uma comunidade universit&aacute;ria &mdash; estudantes, professores e pesquisadores &mdash; utilizando sistemas baseados em IA diariamente. A universidade, enquanto ambiente de produ&ccedil;&atilde;o e dissemina&ccedil;&atilde;o do saber, torna-se tamb&eacute;m um polo de consumo massivo de energia digital. E, nesse cen&aacute;rio, &eacute; fundamental que esse consumo venha acompanhado de responsabilidade.</span></span></p>

<p dir="ltr" style="line-height:1.1781818181818182;text-align: justify;margin-top:0pt;margin-bottom:0pt;"><span id="docs-internal-guid-1d7f724d-7fff-88fb-5db9-e23b0b555f8c"><span style="font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: rgb(0, 0, 0); background-color: transparent; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; vertical-align: baseline; white-space-collapse: preserve;">&nbsp;</span></span></p>

<p dir="ltr" style="line-height:1.1781818181818182;text-align: justify;margin-top:0pt;margin-bottom:0pt;"><span id="docs-internal-guid-1d7f724d-7fff-88fb-5db9-e23b0b555f8c"><span style="font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: rgb(0, 0, 0); background-color: transparent; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; vertical-align: baseline; white-space-collapse: preserve;">O Desafio da Transi&ccedil;&atilde;o Universit&aacute;ria</span></span></p>

<p dir="ltr" style="line-height:1.1781818181818182;text-align: justify;margin-top:0pt;margin-bottom:0pt;"><span id="docs-internal-guid-1d7f724d-7fff-88fb-5db9-e23b0b555f8c"><span style="font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: rgb(0, 0, 0); background-color: transparent; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; vertical-align: baseline; white-space-collapse: preserve;">Estamos habituados a enxergar a IA como uma solu&ccedil;&atilde;o, mas raramente como uma quest&atilde;o. No entanto, as institui&ccedil;&otilde;es de ensino superior precisam assumir o protagonismo em um novo tipo de transi&ccedil;&atilde;o: aquela que n&atilde;o &eacute; apenas tecnol&oacute;gica, mas energ&eacute;tica, ambiental e &eacute;tica.</span></span></p>

<p dir="ltr" style="line-height:1.1781818181818182;text-align: justify;margin-top:0pt;margin-bottom:0pt;"><span id="docs-internal-guid-1d7f724d-7fff-88fb-5db9-e23b0b555f8c"><span style="font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: rgb(0, 0, 0); background-color: transparent; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; vertical-align: baseline; white-space-collapse: preserve;">&nbsp;</span></span></p>

<p dir="ltr" style="line-height:1.1781818181818182;text-align: justify;margin-top:0pt;margin-bottom:0pt;"><span id="docs-internal-guid-1d7f724d-7fff-88fb-5db9-e23b0b555f8c"><span style="font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: rgb(0, 0, 0); background-color: transparent; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; vertical-align: baseline; white-space-collapse: preserve;">A transi&ccedil;&atilde;o universit&aacute;ria para um ecossistema digital sustent&aacute;vel exige planejamento e comprometimento. N&atilde;o se trata apenas de implantar laborat&oacute;rios de IA ou adotar plataformas inteligentes de ensino. Trata-se de refletir criticamente sobre o modelo de inova&ccedil;&atilde;o que est&aacute; sendo promovido e dosar, com precis&atilde;o, os ganhos intelectuais, sociais e econ&ocirc;micos com os custos ambientais envolvidos.</span></span></p>

<p>&nbsp;</p>

<p dir="ltr" style="line-height:1.1781818181818182;text-align: justify;margin-top:0pt;margin-bottom:0pt;"><span id="docs-internal-guid-1d7f724d-7fff-88fb-5db9-e23b0b555f8c"><span style="font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: rgb(0, 0, 0); background-color: transparent; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; vertical-align: baseline; white-space-collapse: preserve;">Isso significa repensar o modo como as universidades escolhem e utilizam suas ferramentas tecnol&oacute;gicas. Que tipo de servidores est&aacute; sendo usados para hospedar seus sistemas de IA? Qual &eacute; a origem da energia que alimenta seus data centers? Existem pol&iacute;ticas de compensa&ccedil;&atilde;o de carbono? As respostas para essas perguntas ainda s&atilde;o raras, mas precisam se tornar centrais nos debates institucionais.</span></span></p>

<p dir="ltr" style="line-height:1.1781818181818182;text-align: justify;margin-top:0pt;margin-bottom:0pt;"><span id="docs-internal-guid-1d7f724d-7fff-88fb-5db9-e23b0b555f8c"><span style="font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: rgb(0, 0, 0); background-color: transparent; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; vertical-align: baseline; white-space-collapse: preserve;">&nbsp;</span></span></p>

<p dir="ltr" style="line-height:1.1781818181818182;text-align: justify;margin-top:0pt;margin-bottom:0pt;"><span id="docs-internal-guid-1d7f724d-7fff-88fb-5db9-e23b0b555f8c"><span style="font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: rgb(0, 0, 0); background-color: transparent; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; vertical-align: baseline; white-space-collapse: preserve;">A Universidade como Guardi&atilde; da &Eacute;tica Digital</span></span></p>

<p dir="ltr" style="line-height:1.1781818181818182;text-align: justify;margin-top:0pt;margin-bottom:0pt;"><span id="docs-internal-guid-1d7f724d-7fff-88fb-5db9-e23b0b555f8c"><span style="font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: rgb(0, 0, 0); background-color: transparent; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; vertical-align: baseline; white-space-collapse: preserve;">Al&eacute;m das quest&otilde;es ambientais, a IA levanta dilemas &eacute;ticos que precisam ser enfrentados com seriedade. A autonomia dos algoritmos, o uso indevido de dados pessoais e a possibilidade de reprodu&ccedil;&atilde;o de vieses discriminat&oacute;rios j&aacute; s&atilde;o discutidos em diversas frentes. No entanto, h&aacute; um novo campo &eacute;tico emergente: a responsabilidade pelo uso racional dos recursos naturais em fun&ccedil;&atilde;o da expans&atilde;o tecnol&oacute;gica.</span></span></p>

<p dir="ltr" style="line-height:1.1781818181818182;text-align: justify;margin-top:0pt;margin-bottom:0pt;">&nbsp;</p>

<p dir="ltr" style="line-height:1.1781818181818182;text-align: justify;margin-top:0pt;margin-bottom:0pt;"><span id="docs-internal-guid-1d7f724d-7fff-88fb-5db9-e23b0b555f8c"><span style="font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: rgb(0, 0, 0); background-color: transparent; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; vertical-align: baseline; white-space-collapse: preserve;">A universidade deve ser o espa&ccedil;o onde essas reflex&otilde;es s&atilde;o aprofundadas. Ela tem o poder de formar n&atilde;o apenas especialistas em IA, mas pensadores cr&iacute;ticos capazes de antecipar consequ&ecirc;ncias, formular alternativas e propor novos par&acirc;metros de uso respons&aacute;vel. Nesse contexto, a &eacute;tica digital n&atilde;o pode ser vista como um acess&oacute;rio opcional &mdash; ela precisa ser parte intr&iacute;nseca da cultura acad&ecirc;mica e da governan&ccedil;a institucional.</span></span></p>

<p dir="ltr" style="line-height:1.1781818181818182;text-align: justify;margin-top:0pt;margin-bottom:0pt;"><span id="docs-internal-guid-1d7f724d-7fff-88fb-5db9-e23b0b555f8c"><span style="font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: rgb(0, 0, 0); background-color: transparent; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; vertical-align: baseline; white-space-collapse: preserve;">&nbsp;</span></span></p>

<p dir="ltr" style="line-height:1.1781818181818182;text-align: justify;margin-top:0pt;margin-bottom:0pt;"><span id="docs-internal-guid-1d7f724d-7fff-88fb-5db9-e23b0b555f8c"><span style="font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: rgb(0, 0, 0); background-color: transparent; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; vertical-align: baseline; white-space-collapse: preserve;">Pesquisa com Consci&ecirc;ncia Ambiental</span></span></p>

<p dir="ltr" style="line-height:1.1781818181818182;text-align: justify;margin-top:0pt;margin-bottom:0pt;"><span id="docs-internal-guid-1d7f724d-7fff-88fb-5db9-e23b0b555f8c"><span style="font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: rgb(0, 0, 0); background-color: transparent; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; vertical-align: baseline; white-space-collapse: preserve;">Do ponto de vista da pesquisa, &eacute; urgente fomentar estudos que me&ccedil;am, de forma concreta, os impactos ambientais da IA no ambiente universit&aacute;rio. Quantificar o consumo de energia associado a diferentes tipos de uso acad&ecirc;mico da IA pode orientar decis&otilde;es mais conscientes. Al&eacute;m disso, projetos interdisciplinares que envolvam engenharias, ci&ecirc;ncias da computa&ccedil;&atilde;o, administra&ccedil;&atilde;o, economia e ci&ecirc;ncias ambientais podem criar solu&ccedil;&otilde;es inovadoras voltadas &agrave; efici&ecirc;ncia energ&eacute;tica e &agrave; sustentabilidade tecnol&oacute;gica.</span></span></p>

<p dir="ltr" style="line-height:1.1781818181818182;text-align: justify;margin-top:0pt;margin-bottom:0pt;">&nbsp;</p>

<p dir="ltr" style="line-height:1.1781818181818182;text-align: justify;margin-top:0pt;margin-bottom:0pt;"><span id="docs-internal-guid-1d7f724d-7fff-88fb-5db9-e23b0b555f8c"><span style="font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: rgb(0, 0, 0); background-color: transparent; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; vertical-align: baseline; white-space-collapse: preserve;">Por exemplo, a ado&ccedil;&atilde;o de protocolos de uso racional de ferramentas baseadas em IA, o desenvolvimento de modelos mais leves e eficientes, e a prefer&ecirc;ncia por sistemas que operem em servidores com energia limpa s&atilde;o estrat&eacute;gias poss&iacute;veis e desej&aacute;veis. A universidade pode liderar essa frente ao adotar pr&aacute;ticas internas que sirvam de exemplo para outras institui&ccedil;&otilde;es, p&uacute;blicas ou privadas.</span></span></p>

<p dir="ltr" style="line-height:1.1781818181818182;text-align: justify;margin-top:0pt;margin-bottom:0pt;"><span id="docs-internal-guid-1d7f724d-7fff-88fb-5db9-e23b0b555f8c"><span style="font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: rgb(0, 0, 0); background-color: transparent; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; vertical-align: baseline; white-space-collapse: preserve;">&nbsp;</span></span></p>

<p dir="ltr" style="line-height:1.1781818181818182;text-align: justify;margin-top:0pt;margin-bottom:0pt;"><span id="docs-internal-guid-1d7f724d-7fff-88fb-5db9-e23b0b555f8c"><span style="font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: rgb(0, 0, 0); background-color: transparent; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; vertical-align: baseline; white-space-collapse: preserve;">Inova&ccedil;&atilde;o Sem Desperd&iacute;cio</span></span></p>

<p dir="ltr" style="line-height:1.1781818181818182;text-align: justify;margin-top:0pt;margin-bottom:0pt;"><span id="docs-internal-guid-1d7f724d-7fff-88fb-5db9-e23b0b555f8c"><span style="font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: rgb(0, 0, 0); background-color: transparent; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; vertical-align: baseline; white-space-collapse: preserve;">A pergunta que precisa ser feita &eacute; simples: &eacute; poss&iacute;vel inovar sem desperdi&ccedil;ar? A resposta passa pelo conceito de inova&ccedil;&atilde;o respons&aacute;vel, no qual crescimento e sustentabilidade caminham juntos. A universidade que busca excel&ecirc;ncia n&atilde;o pode se limitar a indicadores de produtividade cient&iacute;fica ou rankings internacionais. Ela precisa tamb&eacute;m medir o impacto ambiental das tecnologias que adota, promove e ensina.</span></span></p>

<p><span id="docs-internal-guid-1d7f724d-7fff-88fb-5db9-e23b0b555f8c"><span style="font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: rgb(0, 0, 0); background-color: transparent; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; vertical-align: baseline; white-space-collapse: preserve;">Nesse sentido, a ado&ccedil;&atilde;o de indicadores ESG (ambientais, sociais e de governan&ccedil;a) nas institui&ccedil;&otilde;es de ensino superior n&atilde;o deve ser vista como tend&ecirc;ncia passageira, mas como imperativo institucional. Incorporar a vari&aacute;vel ambiental nos planos de expans&atilde;o tecnol&oacute;gica &eacute; t&atilde;o importante quanto garantir a inclus&atilde;o digital ou a qualidade pedag&oacute;gica dos cursos.</span></span><span id="docs-internal-guid-1d7f724d-7fff-88fb-5db9-e23b0b555f8c"><span style="font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: rgb(0, 0, 0); background-color: transparent; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; vertical-align: baseline; white-space-collapse: preserve;">&nbsp;</span></span></p>

<p dir="ltr" style="line-height:1.1781818181818182;text-align: justify;margin-top:0pt;margin-bottom:0pt;"><span id="docs-internal-guid-1d7f724d-7fff-88fb-5db9-e23b0b555f8c"><span style="font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: rgb(0, 0, 0); background-color: transparent; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; vertical-align: baseline; white-space-collapse: preserve;">Forma&ccedil;&atilde;o de Lideran&ccedil;as Conscientes</span></span></p>

<p dir="ltr" style="line-height:1.1781818181818182;text-align: justify;margin-top:0pt;margin-bottom:0pt;"><span id="docs-internal-guid-1d7f724d-7fff-88fb-5db9-e23b0b555f8c"><span style="font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: rgb(0, 0, 0); background-color: transparent; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; vertical-align: baseline; white-space-collapse: preserve;">Por fim, a universidade tem a responsabilidade de preparar l&iacute;deres para o futuro. Esses l&iacute;deres n&atilde;o podem ser apenas tecnicamente competentes. Precisam ser sens&iacute;veis &agrave;s implica&ccedil;&otilde;es &eacute;ticas e ambientais de suas escolhas. A forma&ccedil;&atilde;o de engenheiros, programadores, gestores e professores deve incluir disciplinas e pr&aacute;ticas que desenvolvam essa consci&ecirc;ncia cr&iacute;tica.</span></span></p>

<p dir="ltr" style="line-height:1.1781818181818182;text-align: justify;margin-top:0pt;margin-bottom:0pt;">&nbsp;</p>

<p dir="ltr" style="line-height:1.1781818181818182;text-align: justify;margin-top:0pt;margin-bottom:0pt;"><span id="docs-internal-guid-1d7f724d-7fff-88fb-5db9-e23b0b555f8c"><span style="font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: rgb(0, 0, 0); background-color: transparent; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; vertical-align: baseline; white-space-collapse: preserve;">A IA que se deseja construir &mdash; no setor p&uacute;blico, no mercado ou no ambiente acad&ecirc;mico &mdash; deve ser n&atilde;o apenas eficaz e veloz, mas tamb&eacute;m &eacute;tica, sustent&aacute;vel e respons&aacute;vel. E a universidade &eacute; o terreno f&eacute;rtil para essa constru&ccedil;&atilde;o.</span></span></p>

<p dir="ltr" style="line-height:1.1781818181818182;text-align: justify;margin-top:0pt;margin-bottom:0pt;"><span id="docs-internal-guid-1d7f724d-7fff-88fb-5db9-e23b0b555f8c"><span style="font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: rgb(0, 0, 0); background-color: transparent; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; vertical-align: baseline; white-space-collapse: preserve;">&nbsp;</span></span></p>

<p dir="ltr" style="line-height:1.1781818181818182;text-align: justify;margin-top:0pt;margin-bottom:0pt;"><span id="docs-internal-guid-1d7f724d-7fff-88fb-5db9-e23b0b555f8c"><span style="font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: rgb(0, 0, 0); background-color: transparent; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; vertical-align: baseline; white-space-collapse: preserve;">Assim, estamos diante de uma revolu&ccedil;&atilde;o silenciosa que n&atilde;o se limita ao c&oacute;digo ou &agrave; tela. A intelig&ecirc;ncia artificial transforma a maneira como vivemos, trabalhamos e aprendemos &mdash; mas tamb&eacute;m transforma a forma como consumimos energia, lidamos com os recursos naturais e pensamos o futuro do planeta.</span></span></p>

<p dir="ltr" style="line-height:1.1781818181818182;text-align: justify;margin-top:0pt;margin-bottom:0pt;">&nbsp;</p>

<p dir="ltr" style="line-height:1.1781818181818182;text-align: justify;margin-top:0pt;margin-bottom:0pt;"><span id="docs-internal-guid-1d7f724d-7fff-88fb-5db9-e23b0b555f8c"><span style="font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: rgb(0, 0, 0); background-color: transparent; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; vertical-align: baseline; white-space-collapse: preserve;">As universidades, como agentes estrat&eacute;gicos na forma&ccedil;&atilde;o de conhecimento e no avan&ccedil;o tecnol&oacute;gico, n&atilde;o podem ignorar o custo invis&iacute;vel da IA. Cabe a elas liderar o debate, propor solu&ccedil;&otilde;es, educar com responsabilidade e garantir que o futuro digital seja tamb&eacute;m sustent&aacute;vel.</span></span></p>

<p dir="ltr" style="line-height:1.1781818181818182;text-align: justify;margin-top:0pt;margin-bottom:0pt;"><span id="docs-internal-guid-1d7f724d-7fff-88fb-5db9-e23b0b555f8c"><span style="font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: rgb(0, 0, 0); background-color: transparent; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; vertical-align: baseline; white-space-collapse: preserve;">&nbsp;</span></span></p>

<p dir="ltr" style="line-height:1.1781818181818182;text-align: justify;margin-top:0pt;margin-bottom:0pt;"><span id="docs-internal-guid-1d7f724d-7fff-88fb-5db9-e23b0b555f8c"><span style="font-size: 12pt; font-family: Arial, sans-serif; color: rgb(0, 0, 0); background-color: transparent; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; vertical-align: baseline; white-space-collapse: preserve;">Afinal, n&atilde;o se trata apenas de gerar intelig&ecirc;ncia. Trata-se de gerar sabedoria. Quer conversar mais sobre o tema? Entre em contato com a Profa. Carmen Tavares, Diretora da Pro Innovare. (11) 982600699</span></span></p>

Voltar para Colunas

Quer saber como a ABMES pode atender as demandas específicas da sua IES?

Nossos consultores estão prontos para apresentar todos os benefícios, serviços inclusos e condições exclusivas de filiação para o perfil da sua instituição.